یکشنبه , ۲۹ مهر ۱۳۹۷
برگ نخست / مجموعه مقالات / مقالات نشریه توفان / تجلیل از خدمات مارکس به جامعۀ بشری

تجلیل از خدمات مارکس به جامعۀ بشری

سال ۲۰۱۸ سالگرد دویست سالگی تولد کارل مارکس

” فیلسوفان تا این زمان فقط به تفسیر جهان به طریقه­های گوناگون پرداخته و اکنون باید در صدد تغییر جهان بر آمد”

کارل مارکس ـ تزهائی در مورد فویرباخ

 از کارل مارکس تقریبا همه تجلیل می­کنند، زیرا وی یک دانشمند بزرگ بشریت است و بیش از هر متفکر دیگری تاریخ قرن ۱۹ و ۲۰ را رقم زده است. ولی هر کس از کارل مارکس تمجید کرد الزاما با اندیشه­های مارکس موافق نیست. امروز حتی دشمنان سوگند خورده مارکسیسم نیز برای مبارزه با نظریات مارکس به رنگ مارکسیسم در می­آیند تا مارکسیسم را از درون تهی کنند و دژ را از درون فتح نمایند. سیلی از مزدوران به راه افتاده­اند تا در باره “نادرستی­ها” و پیشگوئی­های “ناموفق” مارکس داد سخن دهند. این مزدوران روشنفکر را جلو می­اندازند، و کرسی خطابه به آنها می­دهند، وآنها را آرایش می­کنند، تا آنان را به پشت صفحات تلویزیون و میدانهای تبلیغاتی بکشانند که این “اندیشمندان” از نظر “علمی” مرگ مارکسیسم را اعلام کنند و بذر یاس بپاشند. این واکنش ستمگران نسبت به نظریات رهائی­بخش مارکسیسم خود گویای نفوذ و قدرت معنوی نظریات مارکسیستی در جنبش کارگری است.

دشمنان مارکسیسم به انقلاب اجتماعی و مبارزه طبقاتی اعتقادی ندارند. آنها مفاهیم اجتماعی نظیر دموکراسی، آزادی، حقوق بشر، عدالت اجتماعی و… از مفهوم طبقاتی آن جدا ساخته و از آنها واژه­های بی­بو و خاصیتی برای بورژوازی می­سازند. افسانه “آزادی­های بی قید و شرط” از این مقولات است. دشمنان مارکسیسم به دیکتاتوری پرولتاریا و انقلاب قهرآمیز پرولتری اعتقادی ندارند و تلاش دارند از مارکسیسم موجودی بی­اثر و بی­”خطر” بسازند. آنها از شبحی که اروپا را فرا گرفته است واهمه دارند و همه ابزار؛ از زندان؛ شکنجه و اعدام گرفته تا شستشوی مغزی را برای نابودی مارکسیسم به کف می­گیرند. دشمنان مارکسیسم که مارکسیستهای “نوین” شده­اند ضد تکامل مارکسیسم به لنینیسم هستند. آنها در اینجا به پویائی مارکسیسم و استنتاجات مبارزه طبقاتی اعتقادی ندارند و به شدت با لنینیسم که مظهر مجسم مارکسیسم در شرایط وجود امپریالیسم است به مقابله برمی­خیزند. جریانهای اسرائیلی نظیر حزب کمونیست کارگری و همه پیروان منصور حکمت به تحول سرمایه­داری به امپریالیسم اعتقادی نداشته و آموزش مارکسیسم را واژگونه ارائه داده و آن را تا همان پیدایش و پیشرفت سرمایه­داری محدود دانسته و برای انحراف جنبش و دشمنی با کمونیسم نسخه­های اکونومیستی و نئولیبرالی می­نویسند. همه این عوامل کمونیستها را فرا می­خوانند تا بر ضد “مارکسیستهای” ضد کمونیست بسیج شوند و در ۲۰۰ سالگی تولد مارکس این دشمنان کمونیست را افشاء نمایند. ما سالهاست که در این راه گام ­گذارده­ایم.

کارل مارکس در روز ۵ ماه مه ۱۸۱۸ در شهر تری­یر Trier استان راین لندفالز آلمان بدنیا آمد ودر ۱۴ مارس ۱۸۸۳ در اثر سکتۀ مغزی، زمانی که در حال نوشتن جلد سوم کتاب “سرمایه” بود چشم ازجهان  فروبست و جسدش در گورستان “های گیت” لندن به خاک سپرده شد.

او که یکی از فیلسوفان به نام عصر خود بود، توانست با آثار جاودانه که از خود به جای گذاشت تحولات عظیم وعمیقی در زمینه­های  فلسفی، سیاسی، علوم اجتماعی و اقتصاد بوجود آورده، صدها میلیون انسان را از جهل و خرافات بیرون آورد و دنیای نویی را برای آنها ترسیم کند.

با پیدایش نظریه­های اولیه سوسیالستی در انگلستان و پس از آن فرانسه که بر اثر صنعتی شدن این کشورها بوجود آمده بودند و مارکس آنها را “سوسیالیسم تخیلی” می­نامید، مرحلۀ جدیدی پدید آمد که در محور اصلی آن  تفکر فلسفۀ  آلمانی قرار داشت. با تحول  از “سوسیالیسم تخیلی” به “سوسیالیسم علمی” کارل مارکس توانست نام و مهر خود را بر تمام پیکرۀ سوسیالیسمی بزند که جهان را بعدها به طور جدّی متحوّل کرد. مارکس با تحلیل درست از سوسیالیسم تخیلی کسانی مانند فوریه و اون و امثالهم و مبارزه با آن به سوسیالیسم علمی رسید. و به این ترتیب همراه با نگارش بیانیه حزب کمونیست که در آن از مبارزه طبقاتی انسانها به عنوان عامل تعیین کننده در تاریخ بشری سخن می­راند، تاریخ از صورت بیان رویدادهای اتفاقی و بازتاب خلق و خوی سیاستمداران و رهبران به صورت علم در آمد و سیر تحول آن در مسیر پیشرفت؛ قابل پیشگوئی شد. برای نخستین بار تاریخ علم شد.

 در اوت سال ۱۸۴۴ کارل مارکس با فریدریش انگلس آلمانی در پاریس آشنا گردید، که این دیدار مارکس و انگلس یکی از مهمترین اتفاقاتی است که تاثیرات آن در حوزۀ فکر و اندیشه در اواسط  قرن نوزدهم؛ انقلابی ایجاد کرد. انگلس با انتقال آگاهی­های خود به مارکس همرزم آینده­اش؛ از شرایط زندگی اسفبار طبقه کارگر انگلستان(انگلس  در کارخانۀ  پارچه بافی پدرش در منچستر انگلستان از سال ۱۸۴۲ تا ۱۸۴۴ مشغول به کار بود) که در عرصه عمل تجربه و لمس کرده بود، پیش زمینه­هائی برای پژوهش­های گسترده وی و تفکرات قدرتمند ذهنی او ایجاد کرد. مارکس که یک نابغه بود و از آنجائی­ که در رشتۀ حقوق فلسفه و تاریخ  از دانشگاه برلن فارغ التحصیل شده و در رشتۀ فلسفه از دانشگاه “ینا” به درجۀ دکترا نائل شده بود، توانست به سرعت در همین رشته تحقیقات خود را ادامه دهد و فلسفۀ آلمان را دچار تحوّل و دگرگونی سازد. مارکس و انگلس کار مشترک خودرا تحت کتابی به­نام “خانوادۀ مقدس” آغاز کرده و مبارزه با عقاید فلسفی آلمان را شروع کردند، که سهم به­سزائی در تکامل تئوری­های آیندۀ­شان داشت. آنان معایب و نواقص این فلسفه را برطرف و آنرا تکامل بخشیدند.

تحول فلسفۀ آلمان:

فلاسفه و صاحبان عقل و اندیشۀ آلمان که تحت تأثیر فیلسوفانی نظیرهگل ایده­آلیست و لودویگ فویرباخ ماتریالیست قرار داشتند، سال­ها به خاطر شرایط  اجتماعی، سیاسی و اقتصادی حاکم، نتوانسته بودند مانند فلاسفۀ فرانسه و انگلستان به دست­آوردهای نویی دست یابند. امّا پس از آنکه مارکس  و انگلس تحقیقات و کار خود را آغاز کردند، توانستند آنچنان تحوّلی در آن بوجود آورند که بعدها، دنیا را نیز دچار تحوّلی عظیم کرد. مارکس و انگلس توانستند با کار مداوم  نظریه­های ایده­آلیستی را مورد انتقاد قرار داده و فلسفۀ  آلمان را که برپایۀ مفاهیمی عام مانند “ارادۀ مطلق”، “روح جهانی”، “ارادۀ کمال مطلوب”، “عقل مقدس” و نظریه­های مشابه  دیگر قرار داشت از طریق تجزیه و تحلیل، مبارزه و باطل نشان دادن نظریات هگلی­ها که فلسفه­ای آسمانی بود و اعتقادشان بر این قرار داشت که تاریخ و پیشرفت بشر برروی زمین، تحت هدایت نیروئی خارج از ذهن ما و به دست او یعنی خداوند(روح مطلق) می­باشد، به زیر کشیده و آنرا زمینی و عقلانی کنند. آنان توانستند فلسفۀ آلمان را از آسمان و از درون ابرهای سیاه، به­روی زمین آورند، و فلسفه مارکسیست را به عنوان یک علم به جهانیان بشناسانند و از این طریق میلیون­ها نفر از جمعیت جهان را با افکاری جدید؛ روشن وعلمی مسلح سازند.

فلسفۀ مارکسیسم به انسان­ها می­آموزد که به مسائل اطراف خود بدون تعصّب و همه جانبه به­نگرند، هیچگاه شعور خود را یکسویه و به یک جهت خاص محدود نسازند، تا به­توان حقیقت را نمایان­تر به­دست آورد. مارکسیسم پویاست و در حرکت و همین پویائی است که آنرا زنده نگه داشته است.

بر گرفته از توفان شـماره ۲۱۹  خرداد ­ماه  ۱۳۹۷ـ ژوئن سال ۲۰۱۸

ارگان مرکزی حزب کار ایران(توفان)

Print Friendly, PDF & Email