یکشنبه , ۲۷ آبان ۱۳۹۷
برگ نخست / مجموعه مقالات / مقالات توفان الکترونیکی / تحریم های امریکا و اثرات آن از منظر جنسیتی

تحریم های امریکا و اثرات آن از منظر جنسیتی

دور جدید تحریم‌های امریکا، که می‌بایست ۴ اوت (۱۳ مرداد) آغاز گردد، با دو روز تأخیر سرانجام به اجرا درآمد. بخش دوم تحریم‌ها، که قراراست ضربه اصلی را بر رژیم وارد آورد، روز ۴ نوامبر (۱۳ آبان)اعلام شده است. طبق گفتۀ مقامات امریکایی، در بخش دوم، احتمال اعمال تحریم‌هایی علیه خریداران نفت ایران وجود دارد. در حال حاضر عمدتاً کشورهای اتحادیه اروپا، هند، چین، کره جنوبی و ژاپن خریداران نفت ایران هستند. اما پیش از اعلام این تاریخ‌ها مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، از تصمیم راسخ دولت ترامپ جهت افزایش تحریم‌ها تا نیل به هدف اصلی خود، که به چالشِ اقتصادیِ رژیم منتهی خواهد شد، سخن گفت و در ادامه بیان داشت: «ایران باید یا در کشورهایی مثل لبنان، سوریه، عراق و یمن حضور داشته باشد… و یا باید پولش را در ایران خرج کند، چرا که ایران پول کافی برای هر دو کار را نخواهد داشت….» هدف از تحریم‌ها دیرِ دیر در این لحظه می‌بایست برهمگان آشکار می‌شد.

پُر واضح است که تحریم‌ها همواره با هدف تضعیف توانایی دولت‌ها انجام می‌گیرند. هنوز چند روزی از تحریمات نه‌گذشته است، از عدم توانایی ورود دارو براثر نوسانات ارزی تا افزایش ۱۵ درصدی داروهای خارجی گزارشاتی مشاهده می‌شود. با یک بررسی اجمالی بر تاثیراتِ تحریم‌های اقتصادی از منظر جنسیتی در کشورهایی نظیر ایران، می‌توان آشکارا مشاهده نمود که زنانِ جامعه در هنگام مواجهۀ دولت‌ها با بحران‌های اقتصادی – سیاسی در موقعیتی به مراتب آسیب‌پذیرتر از موقعیت قبل خود قرار می‌گیرند. اکنون با توجه به زوال اقتصاد بیمار ایران و تأثیرتحریم‌ها بیم آن می‌رود که به زودی شاهد بازگشت به محدودیت‌های گذشته و تصویب قوانین جدیدی علیه زنان خواهیم بود، که به حاشیه رانده‌شدن و تخریب مضاعف موقعیت اجتماعی زنان منتهی خواهد شد. راهکارهای دولت‌های ایران در چنین مواقعی از تشویق به ازدواج‌ها در سنین پائین، افزایش تعداد فرزند تا محدودسازی اشتغال زنان و سهمیه‌بندی جنسیتی رشته‌های دانشگاهی و تلاشی آشکار در جهت خانه‌نشین‌کردن زنان و دور نگه داشتن آنان از عرصه‌های عمومی بوده است. در دوران تحریم‌های قبلی، شاهد بازنشستگی‌های زودهنگام؛ کاهش ساعات کاری و استخدام نیمه وقت زنان بودیم.

قوانین تبعیض‌آمیز و حفاظت‌های ناکافی در نظام حقوقی ایران در چهل سال گذشته همواره موانعی برای دسترسی برابر زنان به بازار کار را پدید آورده است. اما باید دقت داشت که در چهار دهۀ گذشته زنان ایرانی تبدیل به نیمی از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی کشور شده‌اند. در مقیاس جهانی در فاصلۀ بین مارس ۲۰۱۶ تا مارس ۲۰۱۷، در برابر۶۴٫۱ درصد مردان، تنها ۱۴٫۱ درصد زنان ایران در زمرۀ نیروی کار بوده‌اند. مشاور وزیر کشور در امور زنان و خانوادۀ دولت روحانی صبح روز چهارم شهریور ماه ۱۳۹۷ از افزایش روند نرخ بیکاری زنان در ١٠ سال گذشته خبر داد. بر اساس آمار منتشر شده، اکنون ۴۵ درصد زنان فاقد درآمد و نرخ بیکاری زنان تحصیلکرده دو برابر مردان است. حال در شرایط تنگنای اقتصادی حاصل از فساد مالی، عدم مدیریت‌های صحیح، نمونه برداری‌های ناقص اقتصادی از کشورهای سرمایه‌داری دیگر در ایران و تحریم‌ها، بازهم زنان اولین قربانیان خواهند بود، خصوصاً زنان کارگر. از آسیب‌های اجتماعی ناشی از بیکاری، با توجه به تجارب دوران تحریم‌های متعدد علیه ایران، می‌توان تن فروشی، اعتیاد و هزاران مشکلات جانبی دیگر در جامعه نام برد.

خانواده‌های فقیر بر اثر فشار اقتصادی و ناتوانی در پرداخت هزینه‌های تحصیلی به ترک تحصیل اجباری دختران خود به نفع پسران تن میدهند. برخی خانواده‌ها برای کم‌کردن تعداد «نان‌خوران» خانواده، دختران خرد سال خود را به عقد مردان بزرگ سال درمی‌آورند. در شرایط بیکاری و پرداخت دستمزدهای پائین مردانی که از توانایی مالی بیشتری برخوردارند، امکان می‌یابند تا زنان فقیر مجردی را، که راه نجاتی پیش روی خود نمی‌بینند، به عقد خود درآورند. مسئولان به جای رفع مشکلات مذکور قوانین «تعدد زوجین» را به تصویب میرسانند و امروز با توجه به شرایط سخت‌تر تلاش برای تصویب قوانین تک همسری از سوی فعالان سیاسی زنان در پستوهای اداره جات دولتی جای می‌یابند.

تا وقتی حاکمیتِ قوانینِ ارتجاعیِ مذهبی – سرمایه‌داری بر ایران سایه افکنده باشد، هرگونه ادعایی بابت «آزادی» تنها فریبکاری است و گفته‌هایی پوشالی بیش نیستند و ادعای حمایت امریکا و غرب از «آزادی» تنها بازی با الفاظ و دروغ‌پردازی‌های بورژوائی است. نکبت، فقر و بدبختی در ساختار نظام اقتصادی ایران نهادینه شده است، اما بر اثر فشار تحریم‌ها و تهدیدهای دائمی، بروز جنگ، جنبش حق‌طلبی و برابرخواهی زنان در ایران بیش از پیش با مبارزۀ جدی رژیم روبرو خواهد گشت و اساسی‌ترین حقوق اجتماعی و اقتصادی آنان، همچون نمونه‌های عراق و لیبی … نقض و به حاشیۀ جامعه رانده خواهد شد.

اپوزیسیونی که دل در گروی تحریم‌های جنایت‌کارانه و تجاوزات نظامی داشته باشد، اپوزیسیون مردمی نیست. پیروزی مردم ایران علیه رژیم سرمایه‌داری جمهوری اسلامی ایران در گروی آگاهی و تشکیلات است. ضرورت همکاری سیاسی احزاب، سازمان‌ها و افرادی که در مقابل دخالت‌های امپریالیستی و صهیونیستی موضعی روشن و شفاف دارند، امریست که حزب ما همواره بر آن تکیه کرده است.

برگرفته از نشریه توفان الکترونیکی شماره ۱۴۶ شهریور ۱۳۹۷

Print Friendly, PDF & Email