چهارشنبه , ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۰

حقیقت مطلق چیست؟

حقیقت مطلق بالاترین درجه مطابقت شناخت با واقعیت عینی است و در نتیجه شناخت، دیگر از این مرز فراتر نمی‌رود. حقیقت مطلق شناخت جهان مادی است از لحاظ کمّی و کیفی آنچنان که دیگر چیزی برای شناخت باقی نمی‌ماند و با گذشت زمان و جریان بعدی تکامل، ممکن نیست چیزی بر آن افزود یا از آن کاست و یا آن را مورد تردید قرار داد. حقیقت مطلق با زمان و پیشرفت علم تغییر نمی‌پذیرد. حقیقت مطلق به این علت که روند شناخت پایان‌ناپذیر است، فقط راستای حرکت شناخت را در جریان تاریخ بشریت (گذشته، حال و آینده) نشان می‌دهد. در این راستا همواره حقیقت‌های جزئی تازه‌ای بر حقیقت‌هائی که در این یا آن لحظه تاریخی حاصل آمده‌اند، افزوده می‌شوند و روند شناخت همچنان بی‌پایان ادامه می‌یابد، مطابقت شناخت با جهان مادی به درجات بالا و بالاتری ارتقاء می‌یابد بدون انکه پایانی بر آن متصور باشد، بدون آنکه بتوان بر روند شناخت نقطه پایانی گذاشت.

«حقیقت» عینی است

در فلسفه مارکسیسم اهمیت مقوله «حقیقت» در خصلت «عینی»، در «عینیت» آن است و منظور از «عینیت» آن است که محتوای شناخت، محتوای تصدیق، مستقل از شناسنده وجود دارد.

«حقیقت عینی» دو نکته زیر را دربرمی‌گیرد:

نخست اینکه شناخت همیشه تصویر و عکس‌برداری «موضوع شناخت» است، ولی در همه حال مستقل از تصویری که در مغز انسان نقش می‌بندد، موجود است. «موضوع شناخت» می‌تواند «مادی» یا «ایده‌ای» باشد. در این تصدیق نیز که «آموزش داروین با آموزش مذهبی در تضاد است» حقیقت است یا ارتباطی در سطح «ایده‌ای» برقرار شده که واقعاً موجود است و این ارتباط تضاد میان دو آموزش: آموزش داروین و آموزش دینی است. خصلت عینی حقیقت در هر دو حال این است که موضوع شناخت ضرف‌نظر از اینکه ما آن را بشناسیم یا نشناسیم، بخواهیم یا نخواهیم واقعیت دارد.

دوم اینکه «حقیقت» مستقل از آن است که کدام شناسنده‌ای بدان دست یافته است، مستقل از آنکه آیا این شناخت در انطباق با خواست و اراده او است، یا نه، مستقل از‌ آنکه صحت شناخت مورد قبول واقع شده است یا نه. به عبارت دیگر حقیقت به انسان به زمان و مکان و نظام اجتماعی وابسته نیست.

توفان الکترونیکی شماره ۱۷۷ نشریه الکترونیکی حزب کارایران (توفان) فروردین ماه ۱۴۰۰

Print Friendly, PDF & Email